Akademik Süreç & Etik
Editörlüğünü yaptığım dergiye AI ile yazılmış makaleler geliyor, nasıl bir politika uygulamalıyım?
25 Haz 2026, 08:04
|
3 Görüntülenme
Ulusal hakemli bir derginin editörlüğünü yürütüyorum. Son 6 ayda gelen gönderilerin belirgin kısmında aynı kalıp cümleler, aşırı pürüzsüz ama içeriksiz paragraflar ve doğrulanamayan kaynaklar görüyorum. İki makalede kaynakçadaki DOI'lerin bir kısmı gerçek çıkmadı. AI tespit araçlarından birini denedim ama sonuçlarına ne kadar güveneceğimi bilmiyorum. Dergi olarak yazılı bir politika oluşturmak istiyoruz, neleri kapsamalı?
25.06.2026 08:04
İki konuyu ayırarak başlayın, çünkü çözümleri farklı: AI kullanımı ile uydurma kaynak aynı şey değildir. Uydurma kaynak, nasıl üretilmiş olursa olsun doğrudan bilimsel sahtecilik kapsamındadır ve mevcut etik mevzuatınız zaten yeterlidir; kaynakça doğrulamasını sürece gömün, editoryal ön kontrolde rastgele seçilmiş 5-10 kaynağın DOI ve künyesini kontrol etmek düşük maliyetli ve etkili bir filtredir, tarif ettiğiniz iki vaka masa reddi gerekçesidir. AI politikasına gelince, COPE ve büyük yayınevlerinin yerleşen ortak çerçevesi üç ilkeye dayanır: yapay zeka araçları yazar olamaz çünkü sorumluluk üstlenemez; yazarlar kullandıkları aracı ve kullanım amacını yöntem veya teşekkür bölümünde beyan etmekle yükümlüdür; metnin doğruluğunun tüm sorumluluğu beyandan bağımsız olarak yazarlara aittir. Tespit araçları konusunda temkinli olmanız isabetli: bu araçların yanlış pozitif oranları yüksektir ve ana dili İngilizce olmayan yazarların özgün metinlerini de sıklıkla AI diye işaretledikleri gösterilmiştir; tek başına bir tespit skoru asla ret gerekçesi yapılmamalı, olsa olsa insan incelemesini tetikleyen bir sinyal sayılmalıdır. Politikanızı dergi web sitesinde açıkça yayımlayın ve gönderi sistemine zorunlu bir beyan kutusu ekleyin; caydırıcılığın çoğu, denetimden değil beyan zorunluluğunun kendisinden gelir.
25.06.2026 14:04