İçeriğe geç
İstatistik 13 Mayıs 2026

Cronbach Alpha Değeri Kaç Olmalı? Tezde Nasıl Yorumlanır ve Raporlanır?

bunyamin

PhD

1 2 dk okuma

Cronbach Alpha (α) Nedir?

Tez hazırlarken veya bir Likert ölçeği geliştirirken araştırmacıların en sık karşılaştığı kavramlardan biri Cronbach Alpha (α) katsayısıdır. Bu istatistiksel metrik, bir ölçme aracının iç tutarlılığını ve güvenilirliğini değerlendirmek için kullanılır. Basitçe ifade etmek gerekirse, anketinizdeki soruların aynı yapıyı veya kavramı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Cronbach Alpha Değeri Kaç Olmalı?

Akademik literatürde Cronbach Alpha değerinin yorumlanması için genel kabul görmüş belirli eşik değerleri bulunmaktadır. Bu değerler genellikle 0 ile 1 arasında değişir.

Cronbach Alpha (α) Değeri İç Tutarlılık Düzeyi
0.90 ≤ α Mükemmel
0.80 ≤ α < 0.90 İyi
0.70 ≤ α < 0.80 Kabul Edilebilir
0.60 ≤ α < 0.70 Şüpheli (Keşfedici araştırmalarda kullanılabilir)
0.50 ≤ α < 0.60 Zayıf
α < 0.50 Kabul Edilemez

Sosyal bilimlerde genellikle 0.70 ve üzeri değerler "kabul edilebilir" olarak değerlendirilir. Ancak, yeni bir ölçek geliştirilen keşfedici (exploratory) araştırmalarda bu sınır 0.60'a kadar esnetilebilir.

SPSS Kullanarak Cronbach Alpha Nasıl Hesaplanır?

Ölçek değerlendirme sürecinde SPSS programı üzerinden Cronbach Alpha değerini hesaplamak oldukça basittir. Adım adım şu şekilde ilerleyebilirsiniz:

  1. Üst menüden Analyze sekmesine tıklayın.
  2. Açılan menüden Scale seçeneğine gelin.
  3. Ardından Reliability Analysis... seçeneğine tıklayın.
  4. Güvenilirlik analizine dahil etmek istediğiniz maddeleri sol taraftaki kutudan sağ taraftaki Items kutusuna aktarın.
  5. Model açılır menüsünün Alpha olarak seçili olduğundan emin olun.
  6. Detaylı sonuçlar için Statistics butonuna tıklayıp Scale if item deleted seçeneğini işaretleyin.
  7. Continue ve ardından OK butonlarına basarak analizi tamamlayın.

Sonuçların APA Formatında Raporlanması

Elde ettiğiniz bulguları tezinizde veya makalenizde Amerikan Psikoloji Derneği (APA) standartlarına uygun şekilde raporlamalısınız. Raporlama yaparken okuyucuya ölçeğin kaç maddeden oluştuğunu belirtmeniz faydalı olacaktır.

Örnek APA Raporlama Şablonu

"Araştırmada kullanılan 'Akademik Motivasyon Ölçeği'nin iç tutarlılık güvenilirliği Cronbach Alpha katsayısı ile incelenmiştir. 15 maddeden oluşan ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı α = .86 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir (DeVellis, 2012)."

Değer Düşük Çıkarsa Ne Yapılmalı?

Eğer hesapladığınız değer 0.70'in altındaysa, şu durumları kontrol edebilirsiniz:

  • Ters Kodlanmış Sorular: Anketinizdeki olumsuz ifadeli soruları SPSS'te Transform > Recode into Same Variables menüsü ile tersine çevirdiğinizden (reverse coding) emin olun.
  • Madde Çıkarma: SPSS çıktısındaki Cronbach's Alpha if Item Deleted sütununu inceleyin. Eğer problemli bir soruyu çıkardığınızda alfa değeri önemli ölçüde artıyorsa, o maddeyi ölçekten çıkarmayı düşünebilirsiniz.


Kaynakça:

DeVellis, R. F. (2012). Scale development: Theory and applications (3rd ed.). Sage Publications.

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis (7th ed.). Pearson.

Bilimin ışığında veriyi yönetin Akademik başarınız için yanınızdayız SPSS R Python Excel STATA AMOS JASP EViews LISREL SmartPLS Akademik Danışmanlık Tez Analizi Text editörlüğü Regresyon ANOVA Faktör Analizi SEM Bibliyometrik analizi Geçerlik ve Güvenilirlik 1000 puan = Teklif Verme Yetkisi Bilimin ışığında veriyi yönetin Akademik başarınız için yanınızdayız SPSS R Python Excel STATA AMOS JASP EViews LISREL SmartPLS Akademik Danışmanlık Tez Analizi Text editörlüğü Regresyon ANOVA Faktör Analizi SEM Bibliyometrik analizi Geçerlik ve Güvenilirlik 1000 puan = Teklif Verme Yetkisi