Regresyon Analizi Tez Bulgular Bölümüne Nasıl Aktarılır?
PhD
Regresyon Analizi Tez Bulgular Bölümüne Nasıl Aktarılır?
Çoklu doğrusal regresyon analizi tamamlandığında SPSS veya R ekranınızda onlarca sayı görünür. Bunların hepsini teze yazmak hem gereksizdir hem de danışmanınızı bunaltır. Bulgular bölümünde yalnızca okuyucunun araştırma sorusunu anlayabilmesi için gereken istatistikler raporlanmalıdır. Bu yazıda hangi değerlerin zorunlu, hangilerinin isteğe bağlı olduğunu ve APA 7 formatında nasıl sunulacağını öğreneceksiniz.
Regresyon Tablosunda Olması Gereken Sütunlar
| Sütun | Sembol | Açıklama |
|---|---|---|
| Standartlaştırılmamış katsayı | B | Ham etki — ölçek birimiyle yorumlanır |
| Standart hata | SE | B katsayısının tahmindeki hassasiyeti |
| Standartlaştırılmış katsayı | β | Değişkenler arası göreli önemi karşılaştırır |
| t değeri | t | Her yordayıcının anlamlılık testi |
| p değeri | p | İstatistiksel anlamlılık |
| VIF | VIF | Çoklu bağlantı kontrolü — 10'dan küçük olmalı |
Model Özet Değerleri — Tablo Altına veya Metin İçine Eklenir
| Değer | Sembol | Eşik / Yorum |
|---|---|---|
| R Kare | R² | Bağımlı değişkendeki varyansın açıklanan oranı |
| Düzeltilmiş R Kare | R²adj | Değişken sayısına göre düzeltilmiş — tercih edilir |
| F değeri | F(df₁, df₂) | Modelin bütünü olarak anlamlılığı |
| Durbin-Watson | DW | Otokorelasyon — 1.5–2.5 arası kabul edilir |
APA 7 Formatında Regresyon Tablosu Örneği
Tablo 5
Çalışma Motivasyonu, Öz-Yeterlik ve Sosyal Destek Değişkenlerinin İş Performansını Yordaması
| Yordayıcı | B | SE | β | t | p | VIF |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sabit | 12.34 | 3.21 | — | 3.84 | .001 | — |
| Çalışma Motivasyonu | 0.48 | 0.09 | .41 | 5.33 | <.001 | 1.82 |
| Öz-Yeterlik | 0.31 | 0.11 | .22 | 2.82 | .005 | 1.74 |
| Sosyal Destek | 0.19 | 0.12 | .13 | 1.58 | .116 | 1.63 |
Not. R² = .38, R²adj = .36, F(3, 146) = 29.87, p < .001. VIF değerleri çoklu bağlantı sorunu olmadığını göstermektedir.
Metin İçi APA Raporlama
"Çalışma motivasyonu, öz-yeterlik ve sosyal desteğin iş performansını yordayıp yordamadığını incelemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Model istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, F(3, 146) = 29.87, p < .001, ve bağımlı değişkendeki varyansın %38'ini açıklamıştır (R²adj = .36). Standardize katsayılar incelendiğinde çalışma motivasyonunun (β = .41, p < .001) ve öz-yeterliğin (β = .22, p = .005) iş performansını anlamlı düzeyde yordadığı; sosyal desteğin ise anlamlı bir yordayıcı olmadığı görülmüştür (β = .13, p = .116)."
Sık Yapılan Hatalar
1. Standartlaştırılmamış (B) ile standartlaştırılmış (β) katsayıyı karıştırmak.
2. Model genel F testini raporlamayı unutmak.
3. Anlamlı çıkmayan yordayıcıları "etkisi yok" diye yorumlamak — "anlamlı düzeyde yordamamaktadır" ifadesini kullanın.
4. Varsayım kontrollerini (normallik, doğrusallık, VIF) bulgulara yazmamak.
Regresyon analizinizi yapmak için → Analizus Lineer Regresyon aracını kullanın.
Temel Raporlama Tablosu
Doğrusal regresyon bulgularını APA standardında bir tablo ile sunmak hem okunabilirliği artırır hem de jüri beklentilerini karşılar. Tabloda yer alması gereken sütunlar: Değişken, B (standardize edilmemiş katsayı), SE B (standart hata), β (standardize edilmiş katsayı), t ve p.
| Değişken | B | SE B | β | t | p |
|---|---|---|---|---|---|
| Sabit | 12.34 | 3.21 | — | 3.84 | < .001 |
| Yaş | 0.45 | 0.12 | .31 | 3.75 | < .001 |
| Eğitim düzeyi | 1.82 | 0.54 | .24 | 3.37 | .001 |
| Deneyim (yıl) | 0.23 | 0.19 | .09 | 1.21 | .228 |
Tablo altına not ekleyin: Not. R² = .41, Düzeltilmiş R² = .39, F(3, 196) = 45.3, p < .001.
Metin İçi Raporlama
Tabloyu anlatan metin kısa ama tam olmalıdır: "Model istatistiksel olarak anlamlıdır, F(3, 196) = 45.3, p < .001, ve varyansın %41'ini (düzeltilmiş R² = .39) açıklamaktadır. Yaş (β = .31, p < .001) ve eğitim düzeyi (β = .24, p = .001) bağımlı değişkeni anlamlı biçimde yordamaktadır. Deneyim yılının yordayıcı etkisi anlamlı değildir (β = .09, p = .228)."
Varsayım Kontrolleri
Bulgular bölümü veya yöntem bölümü sonunda varsayım kontrolleri raporlanmalıdır:
- Çoklu doğrusal bağlantı: Tüm VIF değerleri < 10, Tolerance > .10.
- Otokorelasyon: Durbin-Watson = 1.94 (1.5–2.5 aralığında kabul edilebilir).
- Normallik (artıklar): Standardize artıkların histogramı ve P-P plot normal dağılıma yakındır.
- Eşit varyans (homoscedasticity): Artık-yordanan değer saçılma grafiği rastgele dağılım göstermektedir.
Logistik Regresyon Farkı
Lojistik regresyonda B yerine Exp(B) = Odds Ratio raporlanır; R² yerine Nagelkerke R² veya Cox-Snell R² kullanılır. Model uyumu için Hosmer-Lemeshow testi de tabloya eklenebilir. Bu tablo yapısını danışmanınızla ve hedef derginizin yazım kılavuzuyla karşılaştırın.
Sonuç
Regresyon analizi en bilgilendirici istatistiksel araçlardan biridir; ancak raporlanması en çok hata yapılan alanlardan biridir. B, SE, β, t ve p değerlerini ayrı sütunlarda tabloya yansıtmak, varsayım ihlallerini dürüstçe belgelemek ve yorumu metin içinde desteklemek — bu üç unsur bir araya geldiğinde bulgular bölümünüz hem metodolojik hem de akademik açıdan eksiksiz olacaktır.
Özet: Eksiksiz Raporlama Kontrol Listesi
Regresyon bulgularını teze aktarmadan önce şu listeyi gözden geçirin: (1) Model uyum istatistikleri (R², Düzeltilmiş R², F, p) raporlandı mı? (2) Her yordayıcı için B, SE B, β, t ve p değerleri tabloda yer alıyor mu? (3) Standardize olmayan katsayı B yorumlanabilir mi — birimi ve yorumu metin içinde açıklandı mı? (4) Varsayım kontrolleri (VIF, Durbin-Watson, artık normalliği, homokedastisite) raporlandı mı? (5) Logistik regresyonda Odds Ratio ve sınıflandırma doğruluğu eklendi mi? Bu beş maddeye "evet" diyorsanız bulgu bölümünüz metodolojik açıdan eksiksizdir ve savunmada regresyon tablosuna yönelik herhangi bir soruya hazırlıklısınız demektir.
Kaynakça:
American Psychological Association. (2020). Publication manual of the APA (7th ed.).
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.